Lapikoan eztabaidatzeko lehenengo buruketa batzuk, probisionalak eta ez osoak, EHBildu-ren proposamen sozioekonomikoari buruz

By • Jul 7th, 2012 • Category: Asteko Gaia

EHBildu-ren proposamen sozioekonomikoa leitu ta gero (sakatu HEMEN ), sozialismoa baino sozialdemokrazia da; aurrerakoiago etabar baina azken finean sozialdemokrata. Hau da: Europa hegoko Dinamarka edota Suezia txiki bat bihurtzeko bidea. Adibidez, honekin PNVa ere ados legoke:

“Potenciar la industria. Mediante la organización de capitales públicos y privados en sectores punteros tecnológicamente (bioindustria, energías renovables o la ingeniería civil), desarrollar el área de investigación cientifica e impulsar el comercio exterior.”

Sectores punteros eta comercio exterior-ek azkenean euskal esplotazioa Txinara edota antzeko lekuetara desplazatzeko hitz klabeak/ezkutuak baino ez dira. Hori berez ez da sozialismoa edota (post)marxismoa. Hau da: oinarria jabetza pribatua da eta ez dago osagai utopikorik: Sozialismo eklektiko batean oinarritzen den programa pragmatiko bat da hurrengo lau urteetarako.

Eztabaidarako galdera zera da: Nola artikulatu pragmatismoa (praktika) eta dimenstsio utopikoaren (teoria) arteko harremanak?

(Urretxu, 1963). Michigan State University-n irakaslea da. Argitaratu dituen liburuen artean, besteak beste "Nazioaren hondarrak: Euskal literatura garaikidearen historia postnazional baterako hastapenak (2006)" eta "Apokalipsia guztioi erakutsia" (2009, Erein), Erein argitaletxeko saria jasotakoa azpimarra daitezke.
Email this author | All posts by

11 Responses »

  1. […] Sozialismoa baino sozialdemokrazia da […]

  2. Aupa Joseba!

    Galdera deserosoa egin duzu, nonbait, eta azterketa argia: oraingo Ezker Abertzalea sozialdemokrata da goiti beheiti, ez beharbada bere hitzetan, baina bai bere praktikan. Eta orain baita bere programa elektoralean ere.

    Kontua ez da borroka armatua bai/borroka armatua ez dilema historiko, korapilatsu eta berriki argiro trenkatu eta ebatzia, baizik eta borroka armatuaren amaierarekin batera, planteamendu utopista/iraultzaile guztiak pikutara bidali direla, inolako eztabaida estrategikorik gabe. Dena presaka eta korrika, tarrapataka, zinezko eztabaida, polemika eta dialogo sakonak sahietsiz edota zapuztuz.

    Oraingo Ezker Abertzalea eztabaidaren beldur da. Izu laborria sortzen zaio bere deriba erreformista eta sozialdemokrata aipatzen zaion bakoitzean. Kontzientzia txarra ote du? Aukera sozialdemokrata arrazoiz eta argudioz defenditzen ahal da, inolako zalantzarik gabe, bainan orduan zergatik ez da egiten? Oinarriko militanteen erreakzioen beldur? Hurrengo urteetan oraingo Ezker Abertzalearen pragmatismoa lotsagarriro areagotuko da, eta honek garraztuko du militante askoren frustrazioa. Catalunyan bezala ERCrekin, edota bere garaian Espainian PCErekin, Italian PCIrekin, krisia helduko da. Horren beldur dira?

    Adibide ttiki bat: LABen VIII. Biltzarrean eztabaida estrategikoa sustatzen saiatu nintzen, eta horretarako, ikusirik Ponentzia ofiziala guztiz sozialdemokrata zela, emendakin osoa aurkeztu nuen, hau da Ponentzia kritikoa.

    Ponentzia kritikoa ez zen Biltzarrera iritsi. Zentsuratua izan zen. Komite Nazionalak proposatu zion Biltzat Nazionalari emendakin osoa ez tramitatzea, atzera botatzea, edota ez onartzea. Laburbilduz: militantziari eta afiliatuei ez igortzea, eta ondorioz, VIII. Biltzarra egitea Ponentzia kritikoa ez bailtzan. Biltzar Nazional horretan parte hartzea (ahotsarekin eta botorik gabe, jakina, afiliatu hutsa bainintzen!) ukatu egin zitzaidan. Zer bide dago orduan benetako eztabaida egiteko?

    Praktika oro ez da pragmatismoa, eta teoria oro ez da teorizismoa. Aspaldian asmatu zen teoria eta praktikaren arteko sintesi dialektikoaren muina: praxia. Praxi iraultzailearen filosofiak bere bidea segitu du, “marxismoan” ahitu eta agortu gabe, eta bertan badira teoriko, pentsalari eta filosofo aski argiak Euskal Herriak bizi duen kinka larrian laguntzeko. Lapiko kritiko hau izan daiteke bilgune ederra honetaz guztiaz mintzatzeko.

    Ponentzia kritikoa “Borroka garaia da!” blogean irakur daiteke oso osorik. “Eraiki dezagun Euskal Errepublika Sozialista!” da bere izenburua. Hori bai, bi iruzkin bakarrik egin zaizkio, aski laburrak. Euskaraz zegoelakotz ote?

    Bertze blog batean argiratau dute, Espainolezko itzulpenarekin, eta han eztabaida biziagoa izaten ari da: “Euskal Herria Sozialista”.

    Lapiko kritiko honetan horrelako eztabaida politiko-ekonomiko-filosofikoa egiten ahal da? Agian bai!

    Izan ongi!

  3. Aupa Joseba eta Fermin,

    Badirudi, lehenik eta behin, ahaztu egin dugula proposamen sozioekonomiko hau ez dela ezker abertzalearena (soilik!). Alternatiba, EA, Aralar eta Sorturena baizik. Hortik abiatu behar da kritika egiterakoan. Hori nahasten badugu, akabo. Eta hortaz, sentsibilitate guzti horien posizioak nolabait bilduko dituen proposamen malgu bat da, ez gehiago ez gutxiago. Hori dela eta, pasarte askotan proposamen formalak ikus ditzazkegu, mami handiagokoak baino: noski, logikoa da. Hori zehaztea beste guztion kontua da. Denon gustukoa? Ezinezkoa. Baina hortik deriba sozialdemokrata martxan dela ondorioztatzea, gehiegizkoa iruditzen zait. Esango digu, bada, Josebak, Euskal Herrian Europako zein beste herrialderen modeloa ikusten duen egingarri, egungo baldintzetan.

    Dena den, orain Fermintxori erantzunez, Joseba Gabilondok planteatu duen galdera ez da galdera deserosoa, ez bada galdera funtsezkoena. Arrazoi izango du, apika, testua irakurrita, halako osagai utopiko handirik ez dagoela: pragmatismoaren alde jo da gehienbat. Euskal herriaren egungo errealitate soziopolitikora begiratu besterik ez dago, ikusteko agian horrelako proposamenak direla gaur gaurkoz errealitateari gehien ajustatzen direnak. Errealitatea, madarikatua! Badakit bai, Galfarsorori ere asko ez zaiola gustatzen errealitatea! Ezta niri ere! Baina hori ukatuz partitzen bagara ezer eraikitzeko jai dugu: paretaren aurka emango dugu buruarekin zuzenean. Izan ere, boterea kondizio jakin batzuetan hartzen denean, kondizio jakin horiek onartu besterik ez zaizu geratzen: kontua ondoren baldintza horiek aldatzean datza, ez programa ezin iraultzaileago bat proposatuz, baizik eta baldintzaren koordenadak aldatzeko lanean ekinez. Praxia noski, baina ez bakarrik instituzioetan daudenena, herri osoarena ere! Eta praxiaren indarrak ere determinatuko du ze indarrarekin gure teoria iraultzailea iraultzaileago izan edo ez. Bestela ere, beharrezkoa da, zalantzarik gabe, eremu utopiko hori lantzea, hori da suposatzen dut eztabaida honen funtsa. Baina agian hori ez dagokio koalizio horri. Koalizio horri dagokiona, ziur aski, proposamen zehatz eta pragmatikoak egitea da, pentsatzen dut.

    Bestalde, aski entzun ditugu Fermintxo hor aipatzen dituzun “deriba erreformista eta sozialdemokrataren” kritika. Hain zuzen, zuk aipatzen duzun blog itxurako euskalherria sozialista horretatik askotan irakurri dut, aspaldi holako kritikak. Aspaldi ere utzi nuen blog intoxikatzaile hori irakurtzeari. Blog horrek ez du blog izena ere merezi, polizia iturriak behin eta berriz aipatu eta inongo koherentzia eta lotsarik gabeko kritika maltzurrak besterik ez ditu egiten, inolaz ez benetako kritika sustatu. Salsa rosa dirudi. Bestelakoa da borrokagaraia, eztabaida eta kritikarako blog bikaina.

    Ustezko deriba erreformista horri buruz konkretatu beharko da egiten ditugun kritikak, ezta? Agian izango ote da, gipuzkoako diputazioan hartu diren neurri fiskalengatik? Edota, Europan zaborraren bilketan modelo ezin ekologikoago bat planteatzeagatik? … Ez dakit bada, deriba erreformista slogan gisa entzuten dut, kritika konkretu bat baino. Ez dut ukatuko, proposamen sozioekonomikoak sozialdemokraziari hurbiltzen zaizkiola. Noski! Baina hor errealitate politikoaren problema dago, ez mugimendu baten posizioen deriba erreformista ideologikoa.

    LABen biltzarrean gertatutakoa, bestalde, hori LABek esan beharko du, ez naiz sartuko eta ez dut uste hemen interesatzen zaigunik horretaz mintzatzea.

    Ondo segi eta eztabaidak jarrai dezala!

  4. A, eta milesker beste posteko iruzkin interesgarriagatik, Fermintxo!

  5. Eupa bioi:

    Fermintxo: “baizik eta borroka armatuaren amaierarekin batera, planteamendu utopista/iraultzaile guztiak pikutara bidali direla, inolako eztabaida estrategikorik gabe. Dena presaka eta korrika, tarrapataka, zinezko eztabaida, polemika eta dialogo sakonak sahietsiz edota zapuztuz.”

    Hau AEBetatik egindako juzkua da, baina uste dut ados nagoela zurekin.

    Andoni: “Esango digu, bada, Josebak, Euskal Herrian Europako zein beste herrialderen modeloa ikusten duen egingarri, egungo baldintzetan.”

    Hor dago gakoa! Erantzuna jakina, EZ dagoela eredurik. Baina jakina, hurrengo pausoa (eta hau bai dela deriba sozialdemokrata), geuk ere besterik ezin dugula egin onartzea da. Hots, Fukuyamari arrazoi ematea. Eta euskal independentzia lortu bezain pronto, OTANen sartu, marxismoari agur egin, eta beste PSOE euskaldun bat bihurtzea (hots Bildu/Sortu beste PSOE euskaldun bat bihurtzea da).

    Arazoa da, euskal independentziak “desenkanto sozialdemokrata batean” amai ez dezan, Europa ere birpentsatu behar dugula eta globalizazioaren mekanismoak. Eta hori pentsatzeko prest ez bagaude, apaga y bamonos.

    Galfarsorok nahi duena esango du, baina Zizeken bidetik Europa eta klase proletari fantasma bat erreifikatzen ari gara, eta beraz pentsamentu ez-eurozentriko bat bilakarazi behar dugu, pentsamentu ez-modernozentrikoa.

    Zaila dela? Jakina, baina zertarako dago Lapikoa bestela? Ez dugu filosofia sozialdemokrata eurozentriko batean erori behar ezta? Edota bere konplementu ezkorrean: postmarxismo fantasmatiko bat (klase proletari joan baten melankonia ontologikoan galdua).

    Neu banabil, oso motel, baina banabil. Eta horregatik nago Lapikoan.

    Andoni: ezarriko dut hemen goigradurako bidaliko dizuedan errenazimentu-ilustrazio kapitulua? Abiapuntu bat izan liteke.

    Beste bi, ikus neure:

    “Global Subalternity, Exteriority, and Independence Day: Rethinking Hegemony, Radical Democracy, and Empire. Notes on Laclau-Mouffe and Hardt-Negri.” Papeles del Centro de Estudios sobre la Identidad Colectiva 21 (2006): 1-51. http://www.ceic.ehu.es/p285-content/es/contenidos/noticia/ceic_noticias_06/es_noticias/adjuntos/global_21.pdf

    “Postnationalism, Fundamentalism, and the Global Real: Historicizing Terror/ism and the New North American/Global Ideology.” Journal of Spanish Cultural Studies 3.1 (2002): 57-86.

  6. Ados nago Joseba.
    Ni neu ez naiz ari esaten besterik egin ezin dugunik, baizik eta dagoen errealitatetik partitu behar dela esaten dudanean ez nago esaten errealitate hori positiboki eta fatalismoz onartu behar dela. Iraultzak bestela ezinezkoak lirateke. Egia da Europa beste modu batera pentsatuz egin beharko dela, Europa desagertu aurretik bada hobe.
    Horizontean behintzat izan behar da, Euskal Herri independentearekin Europarako beste eredu bat ezarriko dugula. Baina ez al gara jada beste eredu hori praktikan jartzen eta pentsatzen? Egunerokoa ikustea besterik ez dago. Independentziak orain ez ditugun tresnak emango dizkigun heinean, eredu berri hori eraikitzeko ezinbestekoa izango dela pentsatzen dut ere ordea.
    Dena den, lan ideologiko horretan Lapiko kritikoa (beste hainbat gune bezala), hor egon beharko da. Ados guztiz.
    Bestalde, postgraduan emango duzun kapitulua nahi baduzu jarri ezazu problema gabe, baina ez esan postgradukoa denik (jada esan dugu, baina beno, badaezpada ere ;).

  7. Neu ere ados, Andoni!

    Hau diozunean: “Egunerokoa ikustea besterik ez dago. Independentziak orain ez ditugun tresnak emango dizkigun heinean, eredu berri hori eraikitzeko ezinbestekoa izango dela pentsatzen dut ere ordea.”

    Ni Gramsciarra naiz. Hori da hain zuzen intelektualen lana, momentu horretara ailegatu aurretik, tresna horiek pentsatzea. Imaginazio politiko-teoriko-filosofikoa. Eta ezin gara independentzia noiz ailegatuko zain, zeren ordurako beranduegi izango da eta sozialdemokrazian amaituko dugu. Agian, hor egunerokotasunak agintzen duelako, ez dago astirik/espaziorik utopikoki gehiegi pentsatzeko, baina ezkerrak ez du planik/utopiarik, lehenaldiko ideiak erreziklatzetik aparte.

    Hasteko: EH ezin da nazio-estatu bezala pentsatu. Horrek goi klaseen (burgesia neoliberalaren) hegemonia dakar automatikoki. Independentzia bestela pentsatu behar dugu, globalizazioari eta hego globalari konektatutik.

  8. Azken batean, Sortuk bere programa ateratzen duenean bir-bisitatu beharko dugu gai hau.

    Hemen jarriko dut beste izenburu batez, sarrera despistante batekin ;-)

  9. Aupa, Andoni !

    Egun batzuk eman ditut Ateismoaren inguruko eztabaidan (fededuna izaki, horrek biziki interesatu izan nau betidanik…) eta ez dut denbora hartu zuri erantzutzeko. Heldu naiz, bada!

    Bai, arrazoi duk,proposamen ekonomiko hori ez duk oraingo Ezker Abertzalearena bakarrik (hemendik aitzina Sortu erranen diot, haiek izen hori hartzea erabaki dutelakotz, nahiz eta seguraski ñabardurak egin beharko liratekeen horretaz … beno eztabidan argituko direlakoan nago …). Eta hortxe dago koxka, hain xuxen ere, proposamen hau lau indar politikoren plataforma dela, eta horietariko hiru, argi eta garbi, sozialdemokratak direla (oker ez banago). Sozialdemokrata da Aralar, sozialdemokrata da EA (aspaldidanik! Haiek urratu zuten bidea Euskal Herrian inortxok ere horretan sinisten ez zuelarik…) eta sozialdemokrata dateke Alternatiba (Nafarroan ez dute presentziarik, nik dakidala, eta ez ditut ongi ezagutzen, bainan Ezker Batutik etorrita, atera kontuak!).

    Jakina, hiru indar sozialdemokratarekin aliantza estrategikoa egiten duzularik, eta bidenabar Mitchell senatari yanki, kapitalista eta inperialistaren printzipioak prentsaurre batean eta jendaurrean babesten dituzularik (aldez aurretik sobera eztabaidatu gabe, ezta prentsaurrean bertan agertu zirenekin ere!), Espainiako errege borboi neofrankistari eskua ematen diozularik (Martin Mac Guiness-ek geroago Irlandan egin duen bezala…) eta “Su Majestad” bezala aipatzen duzularik (garai batean “torturatzaileen buruzagia” erraten zitzaion), behin eta berriz zure eredu estrategiko gisa Eskozia, Groenlandia, Flandria aipatzen dituzularik (batzutan Kosovo!!!!) (Kuba, Venezuela eta Bolivia bigarren plano “diskretoan” utziz…eta prefosta, Iraultza Sozialista, Euskal Herri Langilea, marxismoa edota marxismo-leninismoa, Euskal Errepublika Sozialista, Herri Boterea, Banka nazionalizatzea, eta bertze mila kontu gehiago… Historiaren zakarrontzirat igorriz…) ), lehentasuna behin eta berriz hauteskundeetan kokatzen delarik, intsumisioa, erresistentzia zibila, kale borroka, manifestazio bortitzak eta gainontzekoak “ad calendas grecas” atzeratuz (edota “ad calendas vascongadas”…), amnistia kontzeptu giltzarri behin eta berriz lausotzen eta ematzen saiatzen zarelarik, “haustura demokratikoa” termino estrategikoa zure hiztegitik desagertzen denean, “klase borroka”rekin batera, bandera espainolak zure udaletxe gehienetan agertzen direnean, edota militante saiatu eta eredugarri bat zakurraren ipurdirat bidaltzen duzunean faxista espainolista -eta seguraski txakur- batzuen probokazio, jukutria eta segada batean jausi delakotz, eta bertze hamaika mila adibide gehiago gertatzen direnean, aski posiblea da “deriba sozialdemokrata eta erreformista” hitz itsusi, deseroso eta “gehiegizkoak” entzun behar izatea. Ez duzuia uste, Andoni?

    Bertze kontu bat da “deriba-eboluzio-aldaketa estrategiko-jokaldi taktiko-metamorfosia” edo dena delako horretan gustora sentitzea, onartzea eta estrategikoki ona dela pentsatzea, edota ezkerretik kritikatzea, zenbait gauzatan kritiko izatea, eta abar… Hori zilegi da, eta uste dut hori dela hain zuzen egiten ari dena: Iraultza Sozialista gure inguru geoestrategikoan erabat ezinezkoa denez, egokitu gaitezen “Europako” errealitaterat, eta intregra gaitezen Sisteman, hori bai, beti ere ezkerretik… Horixe bera egin zuten “Europa”ko alderdi komunista gehienak 1945az geroztik, eta emaitzak begi bistan ditugu denok. Bainan ez ikustea! Hori bai harritzen nauela, Andoni!

    Zuk ezin ederkiago erraten duzunez, “Euskal Herrian Europako zein beste herrialderen modeloa ikusten duen egingarri, egungo baldintzetan.” Hor hitz giltzarriak dira “Europa”, “egingarri” eta “egungo baldintzetan”. Zeren eta Iraultzaren ezaugarriak dira guztiz kontrakoak: Mundua, beharrezko eta borrokaren bidez sortu behar ditugun baldintzetan. Errealitatea iraultzea eta errealitatea erreformatzea bi gauza oso desberdinak dira. Andoni, zuk zeuk erraten duzu: “pragmatismoa”, “errealitate soziopolitikoa”, “errealitatera gehien ajustatzen direnak”,”proposamen zehatz eta pragmatikoak” , “Izan ere, boterea kondizio jakin batzuetan hartzen denean, kondizio jakin horiek onartu besterik ez zaizu geratzen: kontua ondoren baldintza horiek aldatzean datza, ez programa ezin iraultzaileago bat proposatuz, baizik eta baldintzaren koordenadak aldatzeko lanean ekinez”. Andoni, erramolde hauek Txindoki baino zaharragoak: ikus bertzenaz Rosa Luxemburg, Edouard Berstein eta Karl Kautsky-ren arteko polemika, duela 100 urtekoa… Kontu berberak agertzen dira!

    Joseba Gabilondok galdera funtsezkoa egin du, baina badirudi batzuendako deserosoa dela, zeren nire Ponentzia alternatiboa zentsuratu baitzuten LABeko Biltzarrean. Eta hori, Andoni, ez da afera pertsonal bat edota euli kaka, ahuntzaren gauerdiko eztula eta xinaurri-arrangura,ene ustez, sintoma oso larria baizik. Zuek, LAPIKO KRITIKO honetan, “El Correo Vasco”k zentsuratutako elkarrizketa argitaratu duzue, ezta? Nire Ponentziaa rgitaratuko zenukete? Nik oso gustora igorriko nizueke.

    Badaezpada, hona hemen Ponentzia horretan agertzen ziren galdera “deseroso” batzuk, batzuen gustokoak izan ez direnak, nonbait:

    ” Ez gaitezen engaina, kapitalismo inperialista ezin da eztitu, ezin da leundu, ezin da zibilizatu. Hori ameskeria izan zen lehen, azken 60 urteetan, Inperialismoaren Erdiguneko Herri Langileak lokartu eta usteldu zituen lilurakeria kriminala, Kapitalismoak Periferiako Herri Langileak esplotazio errukigabearen osin beltzean amiltzen zituen bitartean. Orain Eurasia mendebalde, Japonia eta Estatu Batuetako Herri Langileak lokamuts horretatik esnatzen ari gara, Kapitalaren atzaparrek gure ateetan ere jotzen dutelakotz. “Ongizate Estatua”, Kapitalismoaren konplizeak izateko eta Iraultza Sozialistak zapuzteko Sistemak eman zigun gozokia agortu da, eta negarrez esnatu gara: “Non dago gure biberoia?”. Kapitalak ez du jadanik beharrezko. Ez da Iraultzaren beldur. Fini predikia eta segi lanerat!”

    “Indar politiko independentista eta subiranisten eremua egituratze bidean dago. Eremu honetan bi proiektu nazional daude: burgesiarena eta langileriarena, Euskal Estatua (guk arrazoi historikoengatik nahiago dugu Estatu Baskoa erran) eta Euskal Errepublika Sozialista. Berriz ere Irlandan 1916-1937an gertatutakoa errepikatzera goaz? Ez dugu fitsik ikasi? Ez dugu zekalea astintzen duen haizearen xuxurla aditzen?”

    “The wind that shakes the barley” filma… Irlanda hainbertzetan aipatzen dugunez…

    ” Zabaldu den fase berri honetan LABek indar independentista eta subiranisten akuilua izan behar da, behin eta berriz eztabaida piztuz eta proiektu politikoak argituz: zein izanen da balizko Euskal Estatu horren klase-izaera? Zein klase sozialen interes eta mesedetan antolatuko da? Zein izanen da kapitalismoaren tokia Estatu horretan? Estatu kapitalista izanen da? Estatu sozialista? Zer da Estatu sozialista bat izatea, XX. mendeko esperientzia historikoen argitan? Sozialismo estatistak porrot egin ondoren, Sobiet Batasunean bezala, edo estatu kapitalismo bilakatu eta gero, Txinan bezala, zein da Langileon Euskal Herria eraikitzeko bidea? ”

    “Gogoan har dezagun 1921ean sindikatuei buruz Alderdi Boltxebikean izan zen polemika. 90 urte geroago, zer ikasten ahal dugu?”

    Sar nadin orain blogen itsasoko ur ezinago sakonetan… Andoni, nork bere esperientziaz mintzo da, eta hauxe da nirea: LAbeko Biltzar Nazionalak ene ponentzia zentsuratu zutenean, bi blogetara igorri nuen idazkia. Bi blogek argitaratu dute, eta biziki eskertzen diet biei. Kontua da “Borroka garaia da!” blogean iruzkin bakarra izan dela, eta esteka bat, eta “Euskal Herria Sozialista” blogean iruzkinak 56 izan direla. Eta hori logikoa da, blog bakoitzaren kokapen politikoa kontuan hartuz. Ni ez naiz kexatzen ari, bainan eztabaida blog batean gertatu da, ezt ez bertzean.
    Jakina, ni ezinago zoriontsuago izanen nintzateke eztabaida hori HEMEN, hainbertze maite dudan blog euskaldun honetan egitea, konti ororen gainetik euskaduna naizelakotz. Horregatik Xabier Makazaga lagun eta adiskideak eman zidan zuen helbidea, eta hagitz kontent nago horregatik.

    “Euskal Herria Sozilalista” blogean usu agertzen diren irainak, informazio polizialak, arrazoitu gabeko deskalifikazioak eta bertze hamaika afera ez ditut bat ere maite, bainan aski duzu bertan egin ditudan iruzkinak irakurtzea horretaz ohartzeko, blog horretan bertan jarrera fanatiko eta iraingarriak behin eta berriz kritikatu ditudalakotz.

    Andoni, aski gaurkoz, espero dut eztaibadak aurrera jarraituko duela!

    Gaizki erranak barkatu eta ongi erranak gogoan hartu… eta kritikatu!!!

    Izan ongi eta besarkada bat Catalunyatik!

    Fermintxo

  10. Aupa Fermintxo!

    Efektibamente, Joseba Gabilondoren galdera da hemen funtsezkoena. Eta hain zuzen, galdera horretan jarrera pragmatista eta utopikoaren arteko uztarketaz itauntzen da. Agian pentsatu beharko dugu, hor nik azaldutakoa jarrera pragmatiko horrek izan ditzakeen oinarri horietarako elementuak besterik ez direla (ez da, hortaz, inolaz ere nire jarrera utopikoa), eta zuk hemen esposatutakoa eremu utopikora (edo fantasiaren eremura, galfarsororen hitzetan) gehitutako hausnarketak direla (eta ez eremu pragmatikorako). Eta jakin badakigu ongi, eremu pragmatikotik errealitatetik partitzera behartuta zaudela; eta alderantziz, hain zuzen eremu utopikoa da beti errealitatea ukatzen duena (iraultzarik bestela ez litzateke posible izango). Hortaz, arazoa uztakerta hori asmatzen egitea litzateke. Ezkerrak betidanik izan duen arazoa da. Hortaz, uztarketa hori modu egokian egiteke dagoela ikusten dut nik ere: baina irtenbidea ez da bigarrenaren izenean lehena ukatzea, horixe ez. Bigarrenak lehenari erakutsi behar dio bidea; lehenak bigarrenerako baldintzak sortu.

    Bestetik, iruditzen zait hor egin duzun zerrenda luze hori axal axaleko politika baino ez dela, erregeari eskua ematea, bandera espainolak udaletxetan uztea… Desobedientzia eta borroka sinbolikoa banderen inguruan artikulatu behar al da? Ez dut uste. Borroka sinbolikoa atez atekoan irudikatzen da egun (atez atekoaren gatazkak funtsean bi gestio eta gizarte eredu desberdin sinbolizatzen ditu): espainiar gobernuak nahi du, hain zuzen, borroka sinboliko hori banderen inguruan artikulatu, hor diskurtsoa errazago artikulatu dezake diskurtso zaharrekin. Dena den, nire irudiz argi eta garbi aipatzen dituzun adibide guzti horiek azaleko politikaren adierazle dira. Hortaz, hor ez dira historiaren zakarrontzira igorri ezein tresna ez helburu: horiek zakarrontzira gure praxiak botako ditu edo ez, ez adierazpen publiko batzuek, edo dirigenteren batek elkarrizketa batean emandako iritziek.

    Egia da nire esamoldeak txindoki baino zaharragoak direla: zureak anboto bezainbestekoak diren bezala, ezta? Hemen Gabilondok planteatutako arazoa, hori da egiazki zaharra dena. Eta esan beharko da ere, egiazki, izatekotan zaharragoak direla arazo horren aurrean zure planteamenduak, lapikoan eta beste hainbat lekutan gai honen inguruan planteatu diren hegemoniaren ingurukoak baino, hain zuzen horiek Gramscirenak (Laclau, Zizek, Badiou eta abar ahaztu gabe) dira eta, apur bat aktualagoak esango nuke (arazoa eztabaida eta mamu zaharrak ez berpiztea bada, bederen). Eta hor, erreferentzia zuzen zuzenak, hain zuzen, Bolivia eta Venezuela dira, ez Finlandia eta enparauak!

    Dena den, ez dut ikusten zertan lagundu gaitzakeen batak besteari sozialdemokrata etiketa jartzen. Nik ere badut eta nere dimentsio utopikoa! Baina biak uztartu egin behar dira, ez batarekin bestea ukatu. Kontua, hortaz, uztarketa horretan asmatzea baldin bada, uztarketa hori praxian nola egin pentsatu beharko da; ez eremu utopikoa puztuz, baizik eta eremu utopikoa eta pragmatikoa elkarren ondora pixka bat hurbilduz agian?

    Beno, eztabaidak aurrera darrai, noski.
    Beste besarkada bat,
    Andoni

  11. Aupa Joseba eta Andoni! Egunon! Catalunyatik buleltan, hemen nauzue berriro!

    Momentuz, hiru mosketari bakarrik aritzen gara eztabaida interesgarri honetan, eta ez da gutti, zaila baita gaur egun zinezko eta benetako eztabaida estrategikoa egitea sobera berotu eta liskartu gabe. Hori da ene erronka pertsonala, uste baitut Euskal Herri Langileak horixe behar duela, eztabaida sakon eta argia norat goazen -eta norat garamatzate- jakiteko.

    Joseba, zure iruzkinetan nabari dut sintonia azterketan, eta eztabaida areago izanen dugu ñabarduretan oinarriko analisietan baino. Hala uste dut nik bederen.

    Azpimarratu nahi ditut zure esaldi batzuk, haiekin erabat identifikatzen naizelakotz: adibidez, Andoniri erantzuten diozunean eredu iraultzailerik ez dagoenez, guk geuk ere ezin dugula besterik egin onartzea dela deriba sozialdemokrata. Bidenabar, erran dezadan “deriba” hitza erabiltzen dudala estrategia sozialdemokrata eta erreformista inon argiro eta zintzoki eztabaidatu ez delakotz, eta oraingo Ezker Abertzaleko kide eta militante aunitz -Andoni Olariaga barne- buruz eta bihotzez iraultzaile direnak, horretaz ohartu ez direlakotz. Bertze kontu bat da aldaketa eta biratze estrategiko sakon hau -Arnaldo Otegik “Titanic”-ek egin beharko zukeenarekin konparatu zuen- argi eta garbi planteatu izan balitz. Orduan, “bilakaera”, “eboluzia”, “eraldatzea” bezalako hitzak erabiliko nituzke.

    Arnaldoren hitzak aipatu ditudanez, erran behar dut 2007ko urtarrilaren 25ean idatzi nuela deriba erreformista eta sozialdemokrataren kritika lehendabizikoa, eta izkribuaren ale bana hartu zutela Pernando Barrenak eta Arnaldok berak. Bi militante horiek lekuko dira deribaren kritika arrazoitua eta idatzia duela bortz urte t’erdi eskuratu zutela. Pernandok ene eskutik hartu zuen txostena.

    “Arazoa da, euskal independentziak “desenkanto sozialdemokrata batean” amai ez dezan, Europa ere birpentsatu behar dugula eta globalizazioaren mekanismoak. Eta hori pentsatzeko prest ez bagaude, apaga y bamonos.”
    “Zaila dela? Jakina, baina zertarako dago Lapikoa bestela? Ez dugu filosofia sozialdemokrata eurozentriko batean erori behar ezta? Edota bere konplementu ezkorrean: postmarxismo fantasmatiko bat (klase proletari joan baten melankonia ontologikoan galdua).”

    Joseba, nik ere uste dut Teoria iraultzailea(k) birpentsatu behar ditugula goiti beheiti, eta horretarako XIX. eta XX: mendeetako filosofia, ekonomia politikoa, antropologia, esperientzia kritiko eta iraultzaileak, den-dena errebisatu behar dugula Kapitalismo Inperialistaren krisi globaletik irten nahi badugu, beti ere Herri Langileen mesedetan, jakina. Eta uste dut “Lapiko kritikoa” izan daitekeela tresna ezin hobea. Ni behintzat lilluraturik nabil eztabaidatzeko aukera honetaz. Abuztuaren 1ean martxan jarriko dut blog bat “Euskal Iraultza Sozialista” izenekoa, eztabaidaren arlo politiko eta egunerokoa gehiago jorratzeko. Bainan ene ustez, eztabaida filosofikoa -jakinda bien arteko mugak lausoa izaten direla- Lapiko kritiko honetan egin beharko genuke.

    Eta horretan, Joseba, bat nator zurekin arras: “Hori da hain zuzen intelektualen lana, momentu horretara ailegatu aurretik, tresna horiek pentsatzea. Imaginazio politiko-teoriko-filosofikoa. Eta ezin gara independentzia noiz ailegatuko zain, zeren ordurako beranduegi izango da eta sozialdemokrazian amaituko dugu. Agian, hor egunerokotasunak agintzen duelako, ez dago astirik/espaziorik utopikoki gehiegi pentsatzeko, baina ezkerrak ez du planik/utopiarik, lehenaldiko ideiak erreziklatzetik aparte. Hasteko: EH ezin da nazio-estatu bezala pentsatu. Horrek goi klaseen (burgesia neoliberalaren) hegemonia dakar automatikoki. Independentzia bestela pentsatu behar dugu, globalizazioari eta hego globalari konektatutik.”

    Joseba, horregatik LABen aurkeztu dudan ponentzian ez dut aipatzen “Euskal Estatu Sozialista” baizik eta “Euskal Errepublika Sozialista”.Gure gogoetak bide beretik doaz, apika? Eztabaidan argituko dugu. Nik ez dut Euskal Estaturik nahi, ez sozialista, eta are guttiago burgesa, zuk aski ongi doizun bezala, horrek burgesiareb hegemonia ekarriko duelakotz automatikoki, eta gaineta ez nolanahiko burgesia, -ai! euskalduna balitz sikiera!-, baizik eta burgesia basko-erdalduna, eta beraz, Irlandan bezala, etnozidioa bururatzea.

    Andoni, orain zuri erantzunen dizut. Lehenik eta behin, barkamena eskatzen dizut ofentsatu bazaitut. Ez zaitut pertsonalki ezagutzen, baiinan aunitz estimatzen zaitut bi arrazoirengatik: lehendabizikoa, Lapiko kritiko hau, bertze batzuekin batera, sortu eta dinamizatzen duzulakotz. Eta bigarrenik, “Ateismoaren kritika” artikulu bikaina idatzi duzulakotz. Nire ustez artukulu hori mugarri izanen da euskal kulturan, bera garaian Rikardo Arregiren hura, “Euskaltzaleen Jainkoa hil behar dugu”, izan zen bezalaxe. Eta ni zurekin zordun sentitzen naiz horregatik.

    Arrazoi duzu, Andoni, gure arteko eztabaida Txindoki, Anboto eta Orhi bezain zaharra da. Ziur aski aski gaizki adierazi nuen erran nahi nuena, ez bainuen tonu peioratiboa erabili nahi -are guttiago iraingarria- . Adierazi nahi nuena zera da, gure arteko eztabaida hau klase eta nazio borroka bezain zaharra dela, XIX. eta XX: mendeetan ere honetaz bizi-bizi eztabaidatzen zutela iadanik -eta XVIII. ean, eta XVII.ean ere, eta XVI.ean, eta Espartakus-en garaietan ere…, eta Nazareteko iraultzailearen denboretan ere , eta abar, eta abar….

    Agian aurreko belaunaldietako eztabaidak sakonki ezagutzeak lagunduko ahal digu oraingoan ere! Pragmatismoa/Utopismoa kontraesan dialektikoa mundua bezain zaharra da, Erreforma/Iraultza bezalakoxea. Kontua da unean uneko egoeran azentua non jartzen den, tentsio dialektiko horretan zeri -eta nori- ematzen zaion lehentasuna. Eta hor, den-dena ez da arrazoia eta Filosofia-Teoria, bihotza ere sartzen da tartean, eta izaera, historia pertsonala, intuizioak, aurreko esperientziak, mundu-ikuskerak, fedeak -askotarikoak eta anizkunak-, lagun eta adiskideen eragina, familia, eta bertze mila katramila…

    Nik neure iritziak plazaratzen ditut, eta gero, denon arteko eztabaida, eta oraingo Ezker Abertzalearen praxiaren azterketa, batzuen eta bertzeeen usteak, iritziak eta hipotesiak egiaztatu ala gezurtatuko dituena. Hori iduritzen zait niri eztabaida teoriko-filosofiko hau aitzina eramateko metodo zientifikorik hoberena. Eztabaida honetan, eta oraingo Ezker Abertzalearen praxiari dagokionez, Andoni, ez gaude bat ere ados: nik uste dut deriba eta endekatze erreformista eta sozialdemokrata sendaezinak direla, bere garaian Espainiako PCE, Italiako PCI eta Frantziako PCFrekin -gure adibiderik hurbilenak aipatzearren- gertatu bezala, edota berriki Catalunyan ERCrekin agitu den gisan – eta zuk ez duzu hori inolaz ere uste, pentsatzen baituzu oraingo ezker Abertzalearen praxia, ñabardurak ñabardura eta kontraesanak kontraesan, iraultzailea dela, edo baikor eta eraldatzailea bederen. Hor kokatzen da, ene ustez, gure arteko diferentzia, eta urteak ditugu aitzinean eztabaida honetan sakontzeko. Gainera, erakutsi didazu jendetasunaz plazer bat izanen da horretaz solastea eta mintzatzea, zinez!

    Zure esaldi batekin ez nago bat ere ados, Andoni: “Dena den, ez dut ikusten zertan lagundu gaitzakeen batak besteari sozialdemokrata etiketa jartzen.”

    Oso kultura politiko iraultzailetik gatoz -orain dela gutti artio estrategia politiko-militar batean ibilki ginen, denok dakigun bezala eta Arnaldok Madrilgo epaiketan argiro erran gisan- eta ondorioz, “erreformista” eta “sozialdemokrata” hitzak irain maximo gisa hartzen ziren, eskomikatze laikoa, tribuaren baztertze sozialerako atea. Egia da, eta ni aunitzetan modu zakar, zabar eta lakar horretan erabili izan ditut, eta aski damutzen naiz horretaz. Bainan hau blog filosofiko bat da, eta “etiketa” horiek -izendatzea da filosofiaren eta jende izatearen oinarria, ezta?- balio epistemologikoa dute: bertzearen jarrerak eta jokaerak ezaugarritzea, alegia. Kapitalismoa ez bada suntsitu nahi, baizik eta eztitu, hori jarrera erreformista da. Kapitalismoaren ordez, Ekoizpen modu komunista ezarri nahi ez badugu, orduan sozialdemokratak gara, inolako zalantza eta espanturik gabe. Kontuz! Sozialdemokrazia mota aunitz badaude, denak ez dira berdinak, Felipe Gonzalez ez da Olof Palme! Jakina ezetz! Baina Kapitalismoa “bertze manera” batez kudeatu nahi baduzu, Kapitalaren logika irauli nahi ez baduzu, merkantziaren produkzio soziala xehetu nahi ez baduzu, Komunismoa eraiki nahi ez baduzu, ordian Kapitalaren eta Estatuaren burdin eta altzairuzko logikaren baitan mugituko zara: erreformista zara, azken finean. Hori da zinezko eztabaida filosofiko-teoriko-politiko-ekonomikoa, ezta?

    Bertzalde, uste dut sakoneko galderei ez diezula heldu. Berriz ere eginen ditut. Euskal komunista iraultzaile baten dekalogo kritikoa izanen dira hamar galdera hauek,ea honela eztabaida zentratzen dugun:

    1.- Zein izanen da oraingo Ezker Abertzaleak maiz aipatzen duen Euskal Estaturen klase izaera? Estatu burgesa izanen da? Langileena? Zein izanen da ekonomia kapitalistaren tokia hor?

    2.- Zein izanen da balizko Euska Estatu horren hizkuntza-egoera? Zein izanen da Euskararen estatusa hor? Irlandako bidea hartuko dugu? Egun hauetan azken inkesta sozilolinguistikaren emaitzak ageru dituzte… Etnozidioaren egoeraz eta tamainaz ohartzen gara? Ipar Euskal Herria hiltzen ari zaigu begi aitzinean…

    3.- “Europa” aipatzen denean, izendatze geografiko hutsaz ari gara? Ala kokatze politiko eta ekonomiko batez, hotz, Europako Batasuna, ekonomia kapitalista eta inperialista, OTAN, MDF, eta abar? Zer nahi dugu izan, Arnaldoren azken elkarrizketak irakurrita? Luxenburg basko bat? Andorra txapelduna? Corporación Mondragon eredua Euskal Herri osorat zabaldu? Euskal Estatuko enpresek Txinako langileak esplotatuko dituzte? Indonesiakoak? Vietnamgoak? Dena “ad maiorem gloriam Euskal Herria?

    4.- Zein izanen dira LABek aipatzen duen Estatu Sozialistaren ezaugarrikak Nola egituratuko da? Zer da Estatu Sozialsta bat izatea Sobiet Batsuna, Txina, Vietnam, Korea, Kubako esperientzien argitan? Sozialismoa herrialde bakar batean posible dea? Nola? Zein dira trantsizio sozialistarako bideak XXI. mendean? Gure helburu estrategikoa Sozialismoa da, ala Komunismoa? Ekosozialismoan kokatzen gara? Deshazkundean?

    5.- Zein da LABek eta oro har oraingo Ezker Abertzaleak proposatzen duen estrategia Estatu Sozialista hori erdiesteko? Iraultza Sozialista beharrzko izanen da? Nolakoa? Zergatik ez da hitz hori nehoiz aipatzen? Zergatik ez da Euskal Herri Langilea erramoldea sekulan erraten? Zergatik erabiltzen dira behin eta berriz burgesiaren hizkera hiperideologizatuak: “gizartea”, “hiritarrak”, “arduraz jokatzea”, eta abar…

    6.- Zein da oraingo Ezker Abertzaleak aipatzen duen “Iraultza demokratikoa” kontzeptua? Nola uztartzen da Espainiako Monarkia borboniko eta Frantziako V Errepublika jakobinoarekiko haustura demokratikoarekin? Zer egiten dugu bi Konstituzio kapitalista eta etnozidekin? Guri bortz axola? Haiek indargabetuko gabe gure Nazio proeiktua egingarri dea?

    7.- Mitchell senatari estatubatuarraren biografia politikoa ezagutzen du oraingo Ezker Abertzaleak? Militantziari helerazi zaio nor den benetan Mitchell jauna? Uste dute bere printzipioak neutroak direla duela 60 urte Euskal Herri Langileak abiatu zuèn nazio askapen prozesuarekin? Ezagutzen ditugu inperialismo anglo-saxoiaren plangintzak eta egitasmoak?
    Jse Antonio Agirrek bereziki eta PNVk oro har II Mundu Gerran egindako aliantza politiken bilan historikoa egin dugu? Berriz errepikatuko ditugu akats berberak? Ingelesak eta estatubatuarrak hainbertze kanbiatu dira 70. urte hauetan?

    8.- Zer bilan historiko egiten dugu Irlandako esperienztaiz? Maila politikoan, linguistikoan, ekonomikoan… Zein da hango “peace process”i buruzko balantzea?

    9.- Haratago, zer bilan historiko egiten ahal dugu munduan zehar gertatu diren negoziazio prozesuez? Ertamerika, Hegoafrika, Irlanda, Nepal…

    10.- Kapitalismo Inperialistaren krisi global honetan, hats handiko eta uhin luzeko ateka dela jakinda, eta III. Mundu Gerran sartuta gaudela oharturik, zein da Euskal Herriaren tokia? Zein da Euskal Herri Langilearen kokapena? Zeren eta noren alde/kontra jokatuko dugu? Egoera geopolitiko honetan zein dira gure aukerak Euskal Herri independente, sozialista, birbatu eta euskalduna eraikitzeko? Eta nola?

    Besarkada bana, Andoni eta Joseba! Biba zuek!

Leave a Reply