Masa ideologiaren kontsumitzaileari (Gara. 2011-11-14)

By • Nov 14th, 2011 • Category: Azterketak eta Azalpenak

2011ko azaroaren 14a

 GARA > Idatzia > Iritzia> Kolaborazioak

Malcolm X: «Ezin duzu bakea askatasunetik bereizi, inor ezin baitaiteke bakean egon, bere askatasuna izan ezean».

Bizitza osoan ez dut armarik ukitu. Inoiz. Bonbarik ere ez dakit nola egin eta sekula ez dut motolov koktel bat hurbiletik ikusi (gehienez, akaso, irudi edo pelikularen batean). Eta, gera dadila argi; ikastola batean ikasi nuen! «Hori bai harritzekoa!», pentsatuko du norbaitek. Bai andrea, bai, artilleria arloa programan ez zegoela ziurtatzen dizut, ezta eskolaz kanpoko ekintzetan ere! Beraz, begira, Lehen Hezkuntzatik batxilergoraino dena gainditua, nota onez eta pistola batekin tiro nola egin jakin gabe! Hara! Agian, zuk akademia militarrak izango zenituen buruan, oso ezberdinak dira horiek, ordea. Baina, aizu, denok erratzen gara noizbehinka.

Aita etxez aldatu zenetik, oso maiz ikusten ditudanak fusilak dira (edo metrailadoreak, ez nuke esaten asmatuko -a zer biolento kaskarra naizen, lotsagorritu beharko nintzateke!-). Ez, jauna! Ez gara zulo batera etorri bizitzera, gezurra badirudi ere! Kontua da orain Guardia Zibilaren kuartelaren aurrean bizi garela. Armak ikusiak nituen jada, egia esan, beti FCSEn eskuetan (edo gerrikoetan); behin Donostiara bidean gelditu gintuzten, unibertsitatera gindoazela (ez, bertan dokumentuak nola faltsutu ere ez digute irakatsi; hori desengainua!), eta ondoegi ez nuen pasatu amamak prestatutako dilista tupperra irekitzen nuen bitartean, begira neukan poliziak besoetan kulunkatzen zuen armaren seguruarekin jolasean zebilela ohartu nintzenean. A ze paradoxa! ETAk borroka armatua bukatu duela eta batzuk bakeaz ari dira hizketan, eta nik inoiz baino fusil gehiago ikusten ditut!

Bakea, bakea, bakea… denek hitz egiten dute horri buruz eta inork ez daki non dagoen. Batzuek baietz uste dute, baina, barkadazue, ez dute piperrik ulertzen. Bakearen Nobel saria jaso zuen lehen emakume amerikarrak esan zuen: «Benetako bakea ez da soilik gerraren absentzia, justiziaren presentzia da». Baina, lasai, badakit eta buruan zer daukazuen. «Biktimak aitortzen direnean egongo da justizia». Ba, aizu, arrazoi osoa daukazu. Eta zein biktimez ari gara? Izan ere, ETArenak erakunde armatuaren lehenengo helburu beretik izan dira aitortuak. Baina geratzen dira batzuk aitortzeke. Aitor ditzagun biktima guztiak, bada! Ikusten? Aurkitu dugu adostasun puntu bat. Zer gehiago? A bai, justiziaz ari ginen. Ja… eta biktimez. Klaro, gero mota askotako biktimak daude: atentatuenak, bahiketenak, mehatxuenak, torturenak, errepresioarenak, salbuespen es- tatuenak, kontzientziaren bortxaketarenak, eskubide demokratikoen zapalketenak…

Aipatu bezala, ETAk borroka armatua bukatu du eta, ondorioz, biolentziaren erabilera ez da desagertzen, orain balantzaren alde bakarrean pilatu egiten da. Orain Estatua da biolentzia den tresnaren jabea. Ejerzito bat eta bi gorputz polizial (gehi polizia lokala eta erkidego batzuetan autonomikoa ere bai) gustura asko ordaintzen dituenik egongo da. Niri txorakeria galanta iruditzen zait, zer esango dizuet. Bakoitzak nahi duena, edo ahal duena, pentsatuko du. Bada, orduan ez niri eskatu biolentzia oro txarra dela edo biolentziak biolentzia besterik ez dakarrelako diskurtso faltsuetan sartzea. Inork ez du esango biolentziak minik sortzen ez duela, baina mehatxuan oinarritzen den itxurazko bakearen aurrean, herriari ezin zaio belaunika dadin eskatu. M15 mugimenduaren manifestazioetan ikusi dugu, biolentziarekiko gaitzespena azaltzen eskuak altxatzen zituzten horien kontra kargatu du poliziak sistematikoki.

Jaun-andreok, biolentziak Galiziako meigen parekoak dira, «haberlas haylas». Eta biolentziak diot, asko eta oso ezberdinak direlako, zenbait helburu lortzeko mota askotako eragilek erabilia. Beraz, pentsatzen ez dudana esatera ez nazazue behartu; sinplea da, ez dut nahi, eta ez dut egingo. Zuk, agian, oraintxe bertan eta nik horretarako emango dizkizudan hitzekin, poliziak manifestazio baketsuetan duen jarrerari gaizki deritzozula esan nahi ez duzun era berean. Hain konplikatua ere ez da! Gero gerokoak, akaso nazka sentituko dugu bestarekiko.

Lehengo egunean lagun batek hauxe esaten zidan: «Hemen, delitu ez da soilik hitz egitea, isiltzea ere bai», eta zuzen zegoen. Pentsatu birritan (edo gehiagotan; seguru beharko duzuela!), biktima asko daude, mundu osoan zehar. Jane Addamsen bakea nork ez luke nahi! Munduan justizia egotea eta hau biolentziaren beharrik gabe, bere kabuz mantentzea ezin hobea litzateke. Lorez, hegazti kantariz eta betiereko gaztetasunaren iturriz inguratuta biziko ginateke! Baina, ene bada! Ez da ba hori kasua. Gatazka (edo gerra) honetaz mintzatzen naiz hurbil-hurbiletik bizi dudalako, baina era berean galde dezaket ea nola den posible, soilik hitzen bidez, egunean milioika pertsona heriotzera kondenatu eta mundua gobernatzen duen sistema kriminal baten kontra borrokatzea; mesedez, azal diezadala norbaitek. Behin euren belaunek lurraren kontra jota mantentzen gaituztela, gauzak elkarrizketa bidez lortzen direla esaten digute. Ja. Bueno, utziko didazue hau zalantzan jartzen. Ez dakit, agian erratuta nago, eta jendeak gustuko du gosez, hotzez eta osa daitezkeen gaixotasunez hiltzea. Hala balitz, arren, erakutsi argia! Baina tira, gai honekin ez naiz sartuko, bestela baten bat argudio gabe geratuko da agian eta demagogia egitea egotziko dit.

Argi dago, beraz, estatuek biolentzia erabiltzen dutela, eta oso maiz gainera, herritarren aurka. Biolentziaren inguruko diskurtso ofiziala faltsua da, eta guztiz iruzurtia. Gatazka armatu bati dagokionean barkamena eta damua exijitzea ez da batere eraginkorra eta kalterako ere izan daiteke. Mina badago, eta askok errealitatea onartu nahi ez duten arren, alde bietan dago; baina ezein biktimaren minak ezin du ezarri gatazkaren konponbiderako ibili beharreko bidea. Ernest Lluchen familiak argi utzi du arrazoia, aurrera mugitzen hasteko benetako nahia agertuz eta, bide batez, adierazpen hauek era positiboan baloratu dituen jende asko eta askoren errespetua bereganatuz.

Rosa Lluch: «Biktimak ez gara objektiboak. Kontuan hartu behar gaituzte, biktimak daudela onartu beharra dagoen momentutik, baina guk ezin dugu prozesu honetan esku hartu».

(1989, Algorta) Filosofian lizentziatua. Egun Hizkuntzalaritza eta Euskal Filologia masterreko ikaslea.
Email this author | All posts by

4 Responses »

  1. Lohitzuneren artikuluari erantzuna Aberriberri sabinotarren blogetik:

    http://aberriberri.com/2011/12/22/asterix-eta-obelix-komikiak-besterik-ez-dira/

    Gogoan dut irakurri nuen liburu batean, Heinrich Bölt-en “Opiniones de un payaso”ren protagonistaren hitzetan hain zuzen, jendearen keinueek beren jarrera antidemokratikoa eta totalitarismoa agerian uzten zutela. Egia borobila hori ezin argiagoa da Euskalerrian, orain kontakizunarekin gora eta behera gabiltzan garaian keinu denak ez ahaztea komenigarria delako. Bingen Zupiriak Argian idatzi duen gutuna irakurri ondoren nola onartu batzuk Euskalerrian egon den biolentzia albo batera utzi nahi eta sufrimenduari esparrua zabaltzera etortzea? “Denok sufritu dugu, baina iturriak ez dira aipatu behar” leloari “mina aitortzea” deitzen diote batzuk, nik “iruzur” deituko nuke.

    Lohitzune Rodriguez-ek idatzitako “Masa ideologiaren kontsumitzaileari” artikuluan asmo hori susmatzen dut: “Orain Estatua da biolentzia den tresnaren jabea. […]orduan ez niri eskatu biolentzia oro txarra dela […] diskurtso faltsuetan sartzea”. Rodriguez-ek erabiltzen duen eskema nahiko xinplea da: “ETAk armak utzi ditu, beraz, Estatuak ere laga beharko lituzke, baina ez dauka hori egiteko asmorik. Hori dela eta, inork ez diezadala esan biolentzia txarra denik, ezta ETArena ere”. Errealitatea akoz konplexuagoa da, Estatua delako gaur daukagun geure burua antolatzeko tresna bakarra eta horrexegatik abertzaleok garenok, euskal estatua aldarrikatzen dugu. Eta Estatu batez, bere herritarrak defendatzeko betebeharra duenez polizia eta biolentziaren monopolioaren jabeatza du.

    Euskadin ere, helburu horrekin aritu gara hainbat urtezgeure ertzain eta foralak eratuz, baina badirudi bere burua abertzalenentzat jotzen dutenak ez daudela pozik, eta azken urteetan eskuratu diren autogobernua garatzeko eta gizartea defendatzeko tresnak baliogatu nahi izan dituztela.

    Gatazka deritzon horri irtenbidea emateko, betikoentzat euskal instituzioek ez dute lekurik, euskaldunok bozaren bidez hautatu dugunak ez omen du baliorik geuri “suertatu” zitzaigun “ustezko gatazka armatu” hori konpontzeko. ¡Horra bai euskaldunok bizi dugun gatazka politikoaren muinaren ukazioa! “Herria”, “gu” deitzen zaion hori, Estatuarekin kontrajarrita legoke bitartekorik ez balego bezala, euskaldunok Estatuaren barnean lortutako instituzioen eraikuntzan parte hartu ez bagenu bezala. Herri ordezkaritza mesprezatu nahi ez badute, banketxeen kontrolpean bizi garela salatzen dutenek “herria” hitza ekintza batzuk legitimatzeko tresna bihurtzen den bakoitzean ere sala dezatela, aldaketak instituzioen bideez bultzatu beharko ditugula, Ibarretxe lehendakariak Legebiltzarraren sostenguarekin ekin zion bideari jarraia emanez. Ez al da hori zilegiena?

    ETAren biolentzia eta estatuek (baita gure Ertzaintzak) bultzatutako “indarkeria” parean ipintzen diren bakoitzean, neurri berekoak izango balira bezalakoa konsideratzea da. Eta konparaketa horretatik, “ETA berdin Estatu, ondorioz, ETAk eta Estatuek eskubide berdinak dauzkate oldarkorrak izateko eta herritarren ordezkariak bihurtzeko”, tranpara. Gustatu ala ez, oraigoz Espainiako Estatuaren barneko euskal instituzioek ETAk ez daukan legitimazioa daukate eta hainbat urteren ondoren hori ondo ulertu dute ENAM-eko buruzagiek, hortik baitatorkie Estatuari bide politikoaren bidez aurre egiteko grina. Hortik dator Errekondo jaunak Españako Borbon-eri helarazi dion mezu hurbila “Errekondo pide al rey su implicación en la resolución del conflicto vasco” (ABC, 2011-12-15an). Ez dute publikoki onartuko, ENAMek parlamentariasmoari heldu diola aitortzea bailitzateke, bide militarrak hondoa jo duela aitortzea litzateke.

    Behin ETAk armak utzita, etxea garbitzeko txanda etorri zaie, eta horretarako sortu den zaborra beste toki batera mugitzea da helburua. Hauxe dena Rodriguez-en artikuluaren esaldi batean laburbiltzen da: “Inork ez du esango biolentziak minik sortzen ez duela, baina mehatxuan oinarritzen den itxurazko bakearen aurrean, herriari ezin zaio belaunika dadin eskatu”.

    Barkamena eskatu beharrean, indarkeria iturrieen lehiaketa martxan jartzen da, Estatuak “herria belaunika dadin” leloa, herritarrok gure instituzioetatik kanpo biziko bagina bezala. Nik berriz, zera esango nioke: nahi ez dugun Estatuan egon arren, herri borondatearen bidez eskuratu ditugu aurrerapauso garantzitsuak, Eusko Jarlaritza, Osakidetza, Lanbide eta abar.

    Era berean, bestelako galdera planteatuko nioke Rodriguez andreari: zer egin du ETAk askatasunari begira? Biolentziaren bidez, ez al du erakundeak euskaldunon askatasuna bermatzeko ardura hartu? Haratago ere joko nuke, ez al da ankerragoa izan? Espainiako Estatuaren baitan herri borondatea bideratuz euskaldunok geure burua garatzeko esparru gehiago zabaldu dugu ETAren borrokak baino, euskaraz ikasteko, hedabide euskaldunak martxan jartzeko, eta beste aurrerapausotarako, Estatuak zenbait alor laga ditu herriaren borondatearen aurrean. Egia da, askotan zabaldu dituen ateak, berehala itxi dituela, baina ETAk utzi digun ondarea askoz eskaxagoa da: erailketa, tristezia eta inpotentzia. Erailketa: 858 biktima hildako; Tristezia: euskaldunon izena zikindu izatea eta Inpotentzia: ustez defenditzen zuten herria kalera irten arren, kasurik ez egitea, eta elkarren borruka bultzatzen saiatzea.

    Garan argitaratutako artikuluan, detaile “horiek” ostontzen saiatzen da Rodriguez.“Bizitza osoan ez dut armarik ukitu (…) Armak ikusiak nituen jada, egia esan, beti FCSEn eskuetan (…) ETAk borroka armatua bukatu duela eta batzuk bakeaz ari dira hizketan, eta nik inoiz baino fusil gehiago ikusten ditut!”. “Orain Estatua da biolentzia den tresnaren jabea. Ejerzito bat eta bi gorputz polizial (gehi polizia lokala eta erkidego batzuetan autonomikoa ere bai) (…) orduan ez niri eskatu biolentzia oro txarra dela edo biolentziak biolentzia besterik ez dakarrelako diskurtso faltsuetan sartzea”. Betiko lez, “alde bien” eskema. Ez al da izango ETA euskaldunon aurka aritu dela azken 30 urteetan, kanposantu eta kartzelak betez? Zergatik beste batzuek euskal burujabetzaren aldeko lana egin eta ez dute gartzeletan fronterik osatu beharrik izan?.

    Ezin ahaztu nazien esaldi famatua: “lanak askatuko zaitu”, gizaki askerik sortu gabe, erailketa masiboak aurrera eramanik; eta guzti hori gizartearen aurrean ikustezin bihurtuz. Ez al da hori ENAMek zuen jarreraren antzekoa?

    Kontakizunaren lehia honetan ez dago akordiorako aukerarik. Herri honetan jasan dugun biolentziaren atzetik pertsonak daudela ezin dugu ezkutatu, borreroak eta biktimak nahastuta daudela herri txiki hontan. Bestelako kontakizunek ez dute zentzurik, bestelako “epikak” gezur galanta dira. Astérix eta Obélix komikia besterik ez direlako, eta gainera, frantses-inperialismoaren defendatzaile.

  2. Nire erantzuna:

    Martin, ez zait gustatzen neure burua defendatzen ibili behar izatea, esandakoak nire artikuluan aurki baitaitezke, eta artikulu horretan ez daudenak nire ahotan zuk (edo beste norbaitek) jarritakoak baitira. Dena den, zure artikulua irakurrita uste dut aklarazioren bat beharrezkoa dela gaurkoan hemen jartzea.

    1. «Rodriguez-ek erabiltzen duen eskema nahiko xinplea da: “ETAk armak utzi ditu, beraz, Estatuak ere laga beharko lituzke, baina ez dauka hori egiteko asmorik. Hori dela eta, inork ez diezadala esan biolentzia txarra denik, ezta ETArena ere”. Errealitatea akoz konplexuagoa da, Estatua delako gaur daukagun geure burua antolatzeko tresna bakarra eta horrexegatik abertzaleok garenok, euskal estatua aldarrikatzen dugu. Eta Estatu batez, bere herritarrak defendatzeko betebeharra duenez polizia eta biolentziaren monopolioaren jabeatza du.»

    Nik ez dut hori esan, eta uste dut nire hitzak ulertzean pixkat aldrebes ibili zarela. Birplanteatuko dut argudioa:

    – X-ek (Estatuak barne) dio: “biolentzia oro txarra da”.
    – Y-k: “Estatua ere biolentziaz baliatzen da”.
    – X-ek: “Biolentzia oro txarra da, Estatuarena ezik” edo “Ez da egia Estatuak biolentzia erabiltzen duenik” (bigarren erantzuna badakigu faltsua dela, eta beraz X-en lehen lehenengo afirmazioa ere faltsua da – horri buruz ari nintzen diskurtso faltsua aipatzen nuenean).
    – Y-k: baina Estatua bera (bere legeak eta bere justizia) bidegabeak badira, nola izan daiteke bere biolentzia justifikagarria? (adibidez, III. Reichean – ez nago Alemania nazia Espainiarekin konparatzen [guztiz ezberdiak direla esaten ere ez], adibidea da besterik gabe).
    – X-ek, kasu horretan ez litzateke justifikagarria, eta akaso, holako estatu batekin bukatzeko herriak biolentzia erabiltzea onargarria liteke (ala ezetz esango didazue?).

    Etab.

    Honekin esan nahi dudana da: nire artikuluan ez dut esan ETAren biolentzia ona edo txarra denik (dikotomia bera ere ez dut berez onartzen). Esan dudana da lehenaren antzerako esaldi absolutizatzaileak akasdunak direla. Biolentzia tresna bat da, hori onartu duzu zuk Estatua antolakuntza posible bakar gisa deskribatu duzunean (hori eztabaidagarria da, esango dizu anarkista batek, baina beste kontu bat da). Bada, nork esaten du biolentzia tresna gisa erabiltzea noiz den onargarria eta noiz ez? Delitua biolentzia erabiltzea da, baina nik biolentziaren inguruan nahi dudan iritzia izateko askea izan beharko nuke (eta ez bakarrik ETAren biolentziaren ingurukoa, horregatik jarri dut M15 mugimenduaren adibidea), baita politikaria banintz ere. Ni, Lohitzune Rodriguez, ETAren biolentziarekin ados egon ala ez, zergatik esan behar dut “nik kondenatzen dut”?

    Ni bakezalea naiz, baina ez pazifista (uste dut askotan, herriak biolentzia erabili beharrean ikusten duela bere burua – eta ez da ni komunista hutsa naizela, Stuart Millek edo Lockek ere holakoak esaten zituzten), eta hau esatea delitua izatea ez dator bat balizko estatu demokratiko baten legediarekin.

    2. Ibarretxe aipatu duzunez gauza bakarra erantzungo dizut horren harira: zein izan zen Ibarretxek instituzioak erabiliz jaso zuen erantzuna? Hori ba.

    Eta bueno momentuz hemen utziko dut, berandu da eta txapa ederra bota dut, baina jarraituko dut hurrengo baten.

    Agur.

  3. Nire erantzunari erantzuna (Panpoxek):

    Martinek akaso erantzungo dizu, Lohitzune, baina gauzak nahiko garbi utzi dituzu.

    Zu ez zara sartzen ETAren gogorkeria ona ala txarra den. Horrek iritzi biribil bat bezala balio du. 30 urtetan gure herria hilotzez bete duen erakunde armatu baten ekitaldiak ez du zuretzat epaiketarik balio. Nahiko esanguratsua da datua.

    Munduko estatu guztietan gogorkeriaren monopolioa estatuaren eskuetan dago. Mendebal hontan hori gertatzen da ere. Hori gauza normala da. Akaso aldatu beharrekoa, baina normala da.

    Gure herriko kontestu zigortuan estatuaren gogorkeria (baita Eusko Jaurlaritzak erabiltzen duena ere) zalantzan jartzea esanahi bakarra du: gogorkeri horren kontra beste gogorkeri bat oldartu dakiokela zilegitasunez. Hori da hain zuzen ETAk dioena: estatua erreforma frankistaren ondorioa da ergo gure gogorkeria erreforma horren aparailuen kontra dago. Jendea hiltzeko aitzaki polita benetan.

    Gauzak bere kontestuan ulertu behar dira gogoeta sasifilosofikoetan erori beharrik gabe. Gure herriak ETA eta kale borroka aparailuetik jaso du gogorkeririk gogorrena. Hori aitortu eta ikusi gabe, edota hori ukatzen bada, ez dago benetako pakerik, berriz ere gogorkerira lotzeko arrazoiak (ETAk esaten dituena) hor jarraitzen dutelako.

    Nik ulertzen dut ENAMen agendan desarme bilateralaren gaia dagoela, ez ETA bakarrik armak utzi, Estatutak gauza berdina egin beharko lukeelaren iritzia. Estatuak demasiak eta gehiegikeriak egin ditu, baina herriaren kontrako gogorkeri nagusia ETA eta beste ENAMeko aparailuek eramandakoa izan da.

    ENAMen gogorkeriak PP, PSOE, PNV, EA, Ezker Batua, pazifistak, kazetariak, juezak, poliziak eta abar luzea jo ditu. Euskalerriko estratu politiko zein sozial gehienak. Horren aurrean ez iritzirik eman nahi izatea, errepikatzen dizut, oso ikuspegi konkretua izatea da. Beraz oso interesatua da zu zure tuperraren dilistei buruz planteatzen duzun ikuspegia.

  4. Nire azken erantzuna:

    Nik ETAri buruz dudan iritzia eman ez dudala esan dut, ez eman nahi ez dudala. Badakizue zer gertatzen den? Nik ez daukat ohiturarik zerbait norbaitek exijitzen didanean esateko. Bestalde, nik ETAren inguruan iritzi legal bakarra eduki dezaket, eta hori ez zait batere gustatzen. Eta bukatzeko, ETAk 50 urte baino gehiagoren zehar (eta ondino ez da desagertu) gauza ezberdin asko egin ditu eta aldaketa handiak jasan ditu, eta uste dut gauza batzuk kriston akatsak izan direla, baina beste batzuetan asmatu ere egin duela uste dut, eta hau ja ezin dut esan. Eta behartu nahi nauzue ez dakit zer onartzen, berriro esaten dut, zergatik onartu behar dut nik ezer?

    Ez daukat asmorik zeuetako inork onartzeko biolentzia beharrezkoa zenik bizi izan dugun egoeran; ezta ETA onargarria dela edo orokorrean biolentzia herri zapalduen irteera zilegia izan daitekeela. Bakoitzak pentsa dezala nahi duena, nire burua errepikatuz.

    Baina demokrazia liberalaren modeloa biolentziari esker gailendu zen hildako askoren gainean, ez da polita, ez, niri ere ez zait iruditzen, baina errealitate historiko bat da. Eta kapitalismoaren biolentziaren aurka jarrera guztiz pazifiko baten bidez borroka daitekela barkatu baina kostatzen zait sinistea. Dena den ez naiz ezer berririk esaten ari. Joxe Azurmendiren ia edozer liburu hartuta aurkituko dituzue zuek diozuenaren aurkako argudioak, gauzak konplikatu eta konplikatu azkenean bera goitik behera zitatzen bukatuko dut eta.

    Besterik soilik esan, statu quoa behin lortuta erraza dela biolentziari hein batean uko egitea, eta berriro Azurmendi, historiako sistema politiko guztietan kontsideratu izan da deitoragarri sistema beraren kontrako biolentziaren erabilera, ez da demokraten sigilu berri bat. Eta beste gauza bat, Marxengandik (oso originalak ere ez gara azkenean), ideologia dominatzailea klase dominatzailearen ideologia da.

    —————————————————————

    “Gauzak bere kontestuan ulertu behar dira gogoeta sasifilosofikoetan erori beharrik gabe. Gure herriak ETA eta kale borroka aparailuetik jaso du gogorkeririk gogorrena. Hori aitortu eta ikusi gabe, edota hori ukatzen bada, ez dago benetako pakerik, berriz ere gogorkerira lotzeko arrazoiak (ETAk esaten dituena) hor jarraitzen dutelako.”

    Ez nago batere ados. Hasteko ETA eta kale borroka alderatzea ez dakit zertara datorren. Borroka armatuaren ekintza gogorrenetatik nahiko urrun geratzen da kale borroka, gero ezin omen da Estatuaren biolentzia (tortura, kasu) ETAren biolentziarekin alderatu (ulertzen da, ETArena askoz okerragoa izan omen delako ¬¬ )! TATen arabera 10.000 pertsona inguruk jasan dute tortura urte luze hauetan zehar, eta kartzelan 700 preso inguru daude orain, kalkulua zehatza ez bada ere (presoak sartu eta irten egiten direlako) argi geratzen da jende kopuru ikaragarri handi batek errugabe izanda jasan duela torturak suposatzen duen infernua (eta hori suposatuz, orain kartzelan dauden guztiak errudun direla – hori ere ez da egia baina tira, argudioaren onerako..). Eta ez, hau ez da ETAren erantzukizuna, konparatu Frantzia eta Espainia arlo honetan (horrek ere ez du esan nahi Frantzia estatu biolentoa denik). Beraz, ni ez nago ados diozun horrekin, ez dut uste gure herriak ETA eta kale borrokatik jaso duenik gogorkeriarik handiena. Horretaz ni guztiz konbentzituta nago, eta horrela pentsatzen dugunok zeuek baino bake gogo gutxiago ditugula suposatzea pixkat harroputza iruditzen zait.

Leave a Reply