“Errealitatean, nazioa zer objektuk definitzen duen ez dago absolutuki esaterik; izan ere, nazioa kontzeptu historikoa den heinean, kontingentea da. Maila antropologikoan, nazioa, identitate kolektiboa izanik, identifikazioak zedarritzen du. Eta arrisku handia dago nazioa eta bertako kideak ezaugarri batekin identifikatzen dituzten planteamenduekin. Borondatea bigarren maila batean jartzen duten planteamenduek «Larramendi ohartu zenez, gaztainondoak definitzeko balio dute, ez gizakia eta haien kulturak». Ez «dute zerikusia giza borondatearekin, haren aktibitate sortzailearekin, ezta harekin ehundutako historia aldakorrarekin»”

“Kanonaren gaineko nazioaz” liburuko lehenengo kapituluko azken atala da hau, kanon literario euskaldunaren gainean hatzen dudan postura azaltzen du pixkat. Ziutateaz eta Bilbao-New York-Bilbao izanik liburu honetan aztertuko ditugun testuak, ezinbestean hartu beharko dugu posizio ahalik eta argiena (euskal) literatur kanonari buruzko eztabaidan.

“Politikariak politikaren egitekoaz, “haren etorkizunaz eta hari dagokion erantzukizunaz arduratu behar duen etika bat” izanik, “iraganean izan diren erruei buruzko auzi argitu ezin eta hortaz politikoki antzuetan galdu egiten denean, kulpa politikoan erortzen da.” Hori egitea, hau da, arrazoi izateko «etika» baliatzea, Weberren ustez, gorrotagarria da. Horixe da, hain zuzen, gerra bat irabazten duenak (edo irabazi duela uste duenak) askotan egiten duena, “beti arrazoi izateko grina txar zikoitzari amore emanez, arrazoia bere alde zuelako garaitu duela nahi izaten du eta.” Euskal Herrian kirol nazional bihurtu da azken hori. Weberrek argi dauka, bide horretatik “behin gerra bukatu ondoren errudunak nortzuk ziren bilatzen hastea, atso zaharren kontua da; gizartearen egitura da gerra sortzen duena.”

“Abertzaletasunak, beste edozein diskurtso nazionalistak bezala, subjektu politiko bat zedarritzea du xede; nazioa. Diskurtso nazionalistak, naziokoa nor den eta nor ez den esango digu hortaz. Nazioa definitzea, helburu politiko konkretu bat(zuk) lortzeko estrategia politikoa da, helburu politiko bat(zu)en aldeko subjektua mugatzen ari baita. Ñabardurak ñabardura, abertzaletasunaren kasuan, helburu politiko hau independentziarena izan da. Hortaz, euskal nazioaren diskurtso bat egokia izango da definizio horrek barnebiltzen duen jende multzoak helburu politiko horrekin bat egin eta multzo hori zabaltzen laguntzen badu. Laburtuz, diskurtso abertzale bat ona izango da subjektu independentista indartsua egituratzeko gaitasuna badu.”

““Independentzia, instituzioetatik ala instituzioetatik kanpo?” galderaren bueltan, Joseba Ariznabarreta eta Pako Aristi “500 urte estrategiarik gabe” premisan oinarrituta hainbat hitzaldi eman dituzte azken aldian, independentziarako estrategiarik ez dagoela esanez, eta egungo estrategia guztiak akasdunak eta alferrikakoak direla azpimarratzen. Aristi eta Ariznabarretaren kritiken funtsa bi ardatzetan laburtu daitezke.”

Liberal democracy (system) seems increasingly a large mall where each participating (political parties) store has its role. The interesting point is that system has legitimacy, thanks of the rules have been chosen from the majority of the system. These ground rules are unchanged, and provide stability to the game, are protected by the monopoly of violence. For the customer (citizenship) it is important that the stores are open, rather than closed. For the seller, too. In this relationship, the seller (Political leader) is interested in the socialize the opinion that the client is who decides. But of course that really decides this is the seller’s partner (the capitalist partner).

Zer eraldatzeko baina? Egia ote Quo vadis Europa horrek benetan kezkatzen gaituela? Europa: Bizimodu mendelbaldarrari alternatibarik eraiki ezin dion kontinente zaharra. Hemen dugu berriro ere Hegelen nagusia eta esklaboaren ateko dialektika, eskubia nagusi eta ezkerra… auskalo. Horra hor zuk bideoari buruz behin esandakoa metafora hits bihurtua, eskubiko bobinari nagusi deritzola eta ezkerrekoari esklabo. Baina sinets dezagun baietz, egoera aldatu dezakegula. Ez dugula Lars von Trier eta bere Melancholia behar eta uko egiten diogula zerura etsiturik begira egoteari lurrean izorratzen gaituzten artean, heriotzak noiz berdinduko zain. Nahiago dugula Eisenstein eta berak Odessako eskilaretako sarraskiaren eta lehoien esnatzearen artean egindako muntaia.

Marxismoaren ideien historiarekin jarraituz 4. atal honen lehen zatian 1960 hamarkadan sortutako Ezker Berriaren kontu azkarra emango da. Bigarren zatian, Louis Althusserren i(nte)rrupzio teorikoa aurkeztuko da, sail honetan garatu periodizazioan, Marxismoaren hirugarren momentuarekin datorrena, estrukturalismoarena, hain zuzen ere; eta atal honen 3. zatiarekin, garai horretan Ekieuropako komunismoaren bukaerarekin batera sendotzen den post-marxismoen proliferazioarekin amaituko da azalpena.